Op vrijwel elke school of kinderopvang is er wel een bouwhoek te vinden. Blokken zijn al generaties lang een speelgoed klassieker. Het is een typisch voorbeeld van open einde speelgoed wat eindeloos leuk blijft en met je kind mee groeit. Met het blokkenspel bouwt het kind een eigen wereld op. Naarmate kinderen meer ervaring hebben in het bouwen, groeit de fantasie, gebruiken ze meer blokken en worden de bouwsels ingewikkelder en decoratiever. Kinderen ontwikkelen daardoor niet alleen hun fijne en grove motoriek, maar leren ook logisch redeneren, vooruitdenken en voorspellen. Behalve leuk, ook hartstikke leerzaam dus.

Sjouwen en verplaatsen

De ontwikkeling van het leren bouwen met blokken verloopt via een aantal herkenbare stadia die universeel zijn. Zo gebruiken jonge kinderen blokken nog niet om mee te bouwen. Het is materiaal om mee te ontdekken. Ze beleven plezier aan het sjouwen en verplaatsen van de blokjes. Hiermee ervaren ze de kracht van het eigen lichaam en de eigenschappen van materialen.

PlanToys sensory blokjes

Stapelen en omvallen

Vanaf het moment dat je dreumes kan staan en balans weet te houden begint hij of zij met stapelen. Blokje voor blokje wordt er een toren gebouwd, welke vervolgens weer omvalt. Eindeloos herhaalt dit spel van stapelen zich. Al doende leert het kind hoe een toren stevig en krachtig gestapeld wordt. Er is dan nog geen ordening of patroon zichtbaar bij het stapelen van de blokken.

Lubulona Happy Houses

Overbruggen en omheiningen

Naarmate het kind ouder wordt breiden de bouwwerken zich steeds verder uit en gaan ze de breedte en de hoogte in. Wat opvalt is dat jongens vaak in de hoogte bouwen en meisjes meer in de breedte. Daarna wordt het overbruggen ontdekt. Twee blokken met een tussenruimte worden door een derde blok verbonden. Vervolgens ontstaan er omheiningen: ronde of vierkant gevormde bouwwerken. Deze worden vaak gevuld met ander speelgoed, bijvoorbeeld diertjes of auto’s.

PlanToys houten blokken

Benoemen en reconstructie

Zo tussen de 3 en 4 jaar gaan kinderen hun bouwwerken ook echt benoemen. Ze maken bijvoorbeeld een dierentuin of ziekenhuis en noemen het dus ook zo. Dit betekent nog niet dat het kunstwerk er ook werkelijk op lijkt. Pas later worden de bouwsels een reconstructie van de werkelijkheid. Wanneer ze dan hun eigen klaslokaal namaken wordt er nagedacht over hoe deze werkelijk is ingericht. Waar zit de deur? Waar staat het bureau van de juf?

Kapla

Eigen tempo

Elk kind ontwikkelt het blokkenspel in een eigen tempo. Sommige slaan fasen over of ontdekken verschillende fasen op één dag. Het bouwen met blokken draagt uiteraard bij aan de ontwikkeling van het ruimtelijk inzicht en de oog- hand coördinatie. Maar kinderen leren bijvoorbeeld ook:

  • Vormen herkennen en benoemen
  • Eigenschappen van het materiaal ontdekken
  • Begrippen als ‘boven’, ‘onder’ en ‘achter’ gebruiken
  • Logisch nadenken over hoeveelheden, ordenen, volgordes en afmetingen
  • Hun creativiteit te gebruiken bij de vormgeving en het maken van patronen